Nazal Septum Deviasyonu

Prof.Dr.Mübin Hoşnuter
1 saat önce
4 dakikada okunur

Burun tıkanıklığı sadece basit bir konfor kaybı değil, yaşam kalitesini doğrudan etkileyen bir sağlık sorunudur.

Toplumda çok sık görülmesine rağmen çoğu kişinin ismini tam olarak koyamadığı bu durumun tıbbi karşılığı nazal septum deviasyonudur.

Eğer siz de sabahları yorgun uyanıyor, gün içinde sürekli ağızdan nefes alıyor veya doktor raporunuzda "deviasyon" terimini görüp ne anlama geldiğini merak ediyorsanız, bu rehber tam size göre.

Nazal Septum Deviasyonu (NSD) Nedir?

Burun boşluğumuzu tam ortadan ikiye ayıran, ön kısmı kıkırdak arka kısmı ise kemikten oluşan yapıya "septum" adı verilir.

İdeal bir anatomide bu perde, sağ ve sol burun pasajlarını eşit genişlikte tutmalıdır.

Ancak nazal septum deviasyonu durumunda, bu perde bir tarafa doğru eğilir ve burun kanallarından birinin daralmasına neden olur.

Bu eğrilik doğuştan gelebileceği gibi, çocukluk dönemindeki düşmeler veya yetişkinlikteki sert darbeler sonucunda da oluşabilir.

Yapılan araştırmalar, insanların yaklaşık %80’inde belirli bir derecede septum eğriliği olduğunu gösterse de, bu durumun ancak belirgin nefes darlığı yarattığında nazal septum deviasyonu olarak tedavi edilmesi gerektiğini göstermektedir.

Nazal Septum Sağa/Sola Deviyedir: Raporunuz Ne Söylüyor?

Doktora gittiniz, muayene oldunuz veya bir görüntüleme yaptırdınız. Elinize geçen raporda "nazal septum sağa deviyedir" gibi ifadeler görmek kafa karıştırıcı olabilir.

Aslında bu ifade, eğriliğin hangi yöne doğru olduğunu belirten teknik bir tanımdır.

Nazal Septumda Sağa Deviasyon Nedir?

Eğer septumunuz sağ tarafa doğru bir kavis yapıyorsa, bu durum sağ nazal pasajın daraldığı anlamına gelir. Bu durumda kişi genellikle sağ burun deliğinden daha az hava girdiğini hisseder.

Sağ taraftaki bu daralma, oradaki mukoza yapısının kurumasına ve hatta bazen kronik burun kanamalarına yol açabilir.

Nazal Septumda Sola Deviasyon Nedir?

Benzer şekilde, septumun sol tarafa eğilmesi durumuna nazal septumda sola deviasyon denir. Sol burun pasajı daralırken, sağ pasaj genellikle kompanse edici bir genişleme yaşar.

Ancak ilginç bir detay olarak; dar olan taraf yerine, bazen geniş olan taraftaki "burun etlerinin" (konkalar) aşırı büyümesi nedeniyle her iki taraftan da nefes almak zorlaşabilir.

Septumda Spur Formasyonu Nedir?

Radyoloji raporlarında sıkça karşılaşılan bir diğer teknik terim ise "spur formasyonu"dur.

Nazal septum deviasyonu sadece basit bir eğrilik olmayabilir; bazen septumun kemik ve kıkırdak birleşim yerlerinde, "mahmuz" adı verilen keskin çıkıntılar oluşur.

Spur Formasyonu: Septum üzerindeki kemik veya kıkırdak dikenidir.
Etkisi: Bu çıkıntı, burun içindeki yan duvara (konkalara) temas ederek şiddetli yüz ağrılarına ve "kontak baş ağrısı" dediğimiz özel bir ağrı türüne neden olabilir.
Ayrıca bu noktadaki mukoza çok ince olduğu için sık sık kanama yapabilir.

Nazal Septum Deviasyonu Belirtileri: Nefes Alamamanın Ötesinde

Nazal septum deviasyonu yaşayan kişiler genellikle sadece "burnum tıkalı" diyerek durumu geçiştirir.

Oysa vücut, yeterli oksijeni alamadığında çok daha karmaşık tepkiler verir.

Belirti Grubu	En Sık Görülen Şikayetler
Solunum Yolu	Tek taraflı veya çift taraflı burun tıkanıklığı, ağız solunumu.
Uyku Kalitesi	Horlama, sabah ağız kuruluğu ile uyanma, uyku apnesi riski.
Baş ve Yüz	Yüzde dolgunluk hissi, kronik sinüzit, "spur" kaynaklı baş ağrıları.
Fiziksel Belirtiler	Burun kanamaları, burun arkasında geniz akıntısı hissi.

Eğer burnunuzdan aldığınız hava yetersizse, vücudunuz otomatik olarak ağız solunumuna geçer.

Bu da boğaz kuruluğuna, diş eti problemlerine ve akciğerlere giden havanın nemlenmemesine neden olur.

NSD Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Nazal septum deviasyonu zamanla kendi kendine düzelen bir durum değildir. Aksine, yaş ilerledikçe burun kıkırdaklarının esnekliğini kaybetmesi ve dokuların sarkmasıyla belirtiler daha şiddetli hale gelebilir.

Tedavi edilmeyen vakalarda şu riskler artar:

Kronik Sinüzit: Hava kanalları tıkalı olduğu için sinüslerin boşalması engellenir ve sürekli enfeksiyon odağı oluşur.
Kardiyovasküler Yük: Yetersiz oksijen alımı kalbin daha fazla çalışmasına neden olarak uzun vadede tansiyon ve kalp yorgunluğuna yol açabilir.
Koku Duyusu Kaybı: Hava akımı koku reseptörlerine ulaşamadığı için koku alma duyusu zayıflar.
Sürekli Yorgunluk: Kalitesiz uyku nedeniyle gün içinde odaklanma sorunu ve kronik halsizlik yaşanır.

Septum Deviasyonu Ameliyatı (Septoplasti) Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Eğer nazal septum deviasyonu ilaçla tedavi edilemeyecek düzeyde bir anatomik bozukluksa, tek kalıcı çözüm "Septoplasti" adı verilen cerrahi müdahaledir.

Bu ameliyat genellikle dışarıdan bir kesi yapılmadan, tamamen burun içinden gerçekleştirilir.

Ameliyat Süreci ve İyileşme Tablosu

Septoplasti sonrası süreç, modern teknikler (silikon tamponlar vb.) sayesinde artık çok daha konforludur.

Süreç	Beklenen Gelişme	Önerilen Davranış
Ameliyat Günü	Genellikle 45-60 dakika sürer.	Hastanede kısa süreli istirahat.
İlk 48 Saat	Hafif sızıntı ve burun dolgunluğu.	Baş yüksekte yatmak, ağır kaldırmamak.
3. - 5. Gün	Varsa silikon tamponların çıkarılması.	Burun içini okyanus suyu ile yıkamak.
2. Hafta	Ödemlerin büyük oranda inmesi.	Normal iş hayatına dönüş.
1. Ay	Tam iyileşme ve ferah nefes alımı.	Sert sporlara kademeli geçiş.

Septoplasti ameliyatında amaç, burnun dış görünüşünü değiştirmek değil (bu estetik cerrahinin konusudur), içteki perdeyi orta hatta getirmektir.

Ancak hasta hem nefes sorunu hem de şekil bozukluğu yaşıyorsa "Rinoseptoplasti" ameliyatı ile her iki sorun aynı anda çözülebilir.

Sık Sorulan Sorular

Nazal septum deviasyonu nedir ve ne demek?

Nazal septum deviasyonu, burun boşluğunu ikiye bölen kemik ve kıkırdak yapının (septum) bir tarafa doğru eğilmesi anlamına gelir.

Bu durum, burun pasajlarından birinin daralmasına ve nefes alma güçlüğüne yol açan anatomik bir bozukluktur.

Nazal septum deviasyonu ameliyatı ne kadar sürer?

Ameliyat (septoplasti), eğriliğin derecesine ve burun etlerine yapılacak müdahaleye bağlı olarak genellikle 30 ile 60 dakika arasında sürer. Çoğu hasta aynı gün taburcu edilebilir.

Ameliyat sonrası iyileşme süreci nasıldır?

İlk 48 saat burun içinde genellikle silikon tamponlar bulunur ve bu süreçte hafif bir dolgunluk hissi normaldir. Tamponlar çıkarıldıktan sonra nefes alma başlar.

İlk 1-2 hafta ödemlerin inmesi için kritiktir; tam iyileşme ve dokuların oturması ise 1 ay kadar sürer.

Ameliyat sonrası burun tıkanıklığı normal mi?

Evet, oldukça normaldir. Ameliyat sonrasındaki ilk birkaç hafta, burun içindeki ödem (şişlik) ve kabuklanmalar nedeniyle geçici tıkanıklık yaşanabilir.

Doktorunuzun önerdiği okyanus suları ve temizlik prosedürleri ile bu durum hızla geçer.

Nazal septum deviasyonu öncesi ve sonrası neler değişir?

Ameliyat öncesi kronikleşen nefes darlığı, horlama, sabah yorgunluğu ve ağız kuruluğu gibi şikayetler, ameliyat sonrasında yerini kaliteli uykuya ve rahat nefes almaya bırakır. Yaşam kalitesinde belirgin bir artış gözlenir.

Beyinde nazal septum deviasyonu nedir?

Bu ifade aslında teknik bir yanlış anlaşılmadır. Nazal septum deviasyonu sadece burnun içinde görülen bir durumdur; beyinle doğrudan bir ilgisi yoktur.

Ancak beyin MR’ı veya tomografisi çekildiğinde, burun bölgesi de görüntüye girdiği için raporda bu ifade yer alabilir. Bu, beyninizde bir sorun olduğu değil, burnunuzda eğrilik olduğu anlamına gelir.